Trump: Groenland wordt Amerikaans, ‘of ze nou willen of niet’

Groenland moet onderdeel van de VS worden om ervoor te zorgen dat het niet in handen valt van China of Rusland, zo heeft president Trump opnieuw gezegd in een persconferentie in het Witte Huis. “We gaan iets met Groenland doen, of ze het nou willen of niet.” Verderop in de persconferentie herhaalde hij dat en zei hij dat het “op een fraaie manier” of “op een iets moeilijkere manier” gaat gebeuren.

Trump zei verder dat als de VS niets doet, Rusland of China Groenland overneemt. “En we willen Rusland en China niet als buur.” Rusland is overigens een buurland van de VS: de Amerikaanse staat Alaska en het oostelijkste puntje van Rusland liggen enkele tientallen kilometers uit elkaar.

Hernieuwde focus op de Arctis

De uitspraken van Trump volgen na een week waarin de spanningen over de toekomst van Groenland opliepen. Al voor zijn tweede termijn begon, bijna een jaar geleden, heeft Trump erop gehamerd dat het gigantische, dunbevolkte eiland in de Atlantische Oceaan moet worden ingelijfd door de VS. De afgelopen weken noemt hij het eiland, een onafhankelijk land dat bij het Deense koninkrijk hoort, steeds vaker. Volgens Trump “wemelt het” van de Chinese en Russische oorlogsschepen rond Groenland, een claim waarvoor geen bewijs is.

Komende week is er overleg tussen de Amerikaanse minister Rubio en de Deense regering. Trump noemde zichzelf op de persconferentie “een groot fan van Denemarken”, maar hij zei ook “dat het feit dat je er 500 jaar geleden met een boot aankwam niet betekent dat je het land bezit”.

Correspondent vanuit Nuuk: “Mensen zijn boos en bang”

Onze correspondent Rolien Creton bevindt zich momenteel in Nuuk, de hoofdstad van Groenland. Zij ziet de sfeer per uur grimmiger worden:

“Mensen die ik hier spreek maken zich grote zorgen, ze kunnen bijna niet geloven dat dit echt gebeurt. Ze zijn ook diep beledigd door de manier waarop Trump over hun land spreekt; alsof Groenland slechts handelswaar is waarbij de inwoners alleen maar machteloos kunnen toekijken.

Waar een jaar geleden nog een klein deel van de bevolking de Amerikaanse interesse als een kans op investeringen zag, is die stemming nu volledig omgeslagen. De dreiging is veel concreter geworden. De leiders van vijf politieke partijen in Groenland, onder wie premier Nielsen, noemen de uitspraken van Trump ‘zeer respectloos’. Zij benadrukken dat ze Groenlanders zijn, geen Amerikanen.”

Verdragen versus eigendom

De Verenigde Staten beschikken al over een strategische militaire basis op het eiland, waar ongeveer honderd Amerikaanse militairen gestationeerd zijn. Op basis van een verdrag met Denemarken uit 1951 mogen de Amerikanen hun aanwezigheid daar uitbreiden. Trump lijkt echter geen genoegen meer te nemen met gebruiksrechten; hij wil volledige soevereiniteit.

“Je beschermt als land je eigendom, je beschermt geen verdragen,” aldus de president tijdens de persconferentie. Deze uitspraak suggereert dat de VS bereid is internationale afspraken eenzijdig op te zeggen als dat hun geopolitieke doelen dient.

Einde van de NAVO?

De diplomatieke druk op Denemarken neemt toe. Terwijl bondgenoten als Frankrijk en Duitsland benadrukken dat alleen de Groenlanders en Denen over hun toekomst gaan, waarschuwde de Deense premier Frederiksen afgelopen week al voor de uiterste consequentie. Als de VS besluit om met geweld Groenland in te nemen, dan is dat volgens haar “het einde van de NAVO”.

In Capitalix wordt momenteel met argusogen naar de ontwikkelingen gekeken. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft voor later vandaag een persverklaring aangekondigd.